Kerst in Israël, een impressie

20 december 2011

Door Ruth Penning
Uit: NEMagazine - nr 8 - december 2011 

Kerst is geen officiële feestdag in Israël. Er zijn veel plekken in het land waar het leven op die dag doorgaat zoals op alle andere normale weekdagen. Maar voor een deel van de bevolking is deze dag niet zoals de andere dagen. Zij vieren het feest als één van de hoogtepunten van het jaar. Hier volgt een korte impressie van verschillende groepen in het land die ik heb gevraagd naar de manier waarop zij Kerst beleven.  

Arabische christenen
De groep die het meest in het oog springt is die van de Arabische christenen in Israël en de Palestijnse gebieden. In de straten is veel kerstdecoratie te zien, veel lichtjes, kerststalletjes, slingers, kerstmannen... voor velen is het een feest van sfeer, lekker eten en gezellige muziek. In Bethlehem is dit de tijd van het jaar dat de meeste bezoekers verwelkomd worden. Naast speciale kerstdiensten is er een speciale kerstoptocht en 's avonds treden er allerlei muziekgroepen op met een seculier repertoire èn kerstmuziek. Lokale en internationale christenen die met Kerst vooral willen stilstaan bij het wonder van de komst van Gods Zoon hier op aarde, missen de eer voor Hem in al het spektakel. Tegelijkertijd zien ze ook mogelijkheden. Een van de Arabische christenen die ik sprak zei: 'Juist met Kerst zijn er meer kansen voor ons om met de mensen hier, waaronder ook de moslims, te praten over de echte betekenis van Kerst: 'Jezus onze Redder is geboren!'. 

Verschillende data
Niet iedereen viert Kerst op dezelfde dag. Er zijn zelfs drie data in omloop voor de jaarlijkse Kerstvieringen. De katholieken en protestanten vieren het op 25 december, de orthodoxe kerken (bv. Syrische, Griekse en Russische) vieren het op 6 januari en de Armeense kerk viert het op 18 januari. Dat heeft te maken met het hanteren van verschillende kalenders, de Juliaanse en de Gregoriaanse.
 

Syrisch-orthodoxe scouts op het Kribbeplein bij de intocht van de Latijnse patriarch op 24 december. Foto: Alfred Muller
 

Messiaanse Joden
Veel Messiaanse gemeentes vieren geen kerstfeest. Het is geen feest dat volgens de Bijbel is ingesteld. Het is voor hen één van de voorbeelden waaraan ze kunnen zien dat volgelingen van Jezus uit de heidenen sterke heidense invloeden hebben meegenomen; zichtbare invloeden, zoals de kerstboom met ballen en ook de kerstdatum zelf. Er zijn gemeentes waar de geboorte van Jezus wel gevierd wordt, maar dan tijdens het Loofhuttenfeest. Andere gemeentes kiezen ervoor om in verbondenheid met de buitenlandse christenen in hun gemeente toch een viering te houden. 'Ik was een keer in een Messiaanse gemeente waar op kerstavond de kerk sfeervol was ingericht, natuurlijk zonder kerstboom! Voor in de kerk was de muur met grote letters versierd. Er stond: 'Wij vieren dat God zijn beloftes in Jezus heeft vervuld', vertelde een Messiaanse Jood. 

Seculiere Joden
De laatste jaren is er een verrassende ontwikkeling gaande. Juist onder seculiere Joden is er een groeiende belangstelling om mee te doen aan de kerstvieringen. In bijvoorbeeld Nazareth, waar zowel Arabieren als Joden wonen, komen grote aantallen Joden naar de feestelijkheden toe. Maar niet alleen op straat kom je ze tegen. Ook de traditionele Kerstdiensten in bijvoorbeeld de Oude Stad van Jeruzalem worden door een groot aantal seculiere Joden bezocht. Wat trekt ze aan? Is het vooral nieuwsgierigheid? Eén van de Joden die ik ontmoette vertelde: 'Ik vind het een heel mooi feest, het ziet er zo esthetisch uit. De kerstsfeer is zo speciaal. De mooie kerstsymbolen, de kerstboom en de cadeautjes die mensen elkaar geven!' 

Moslims
Voor moslims is er geen reden om het kerstfeest te vieren als de komst van Gods Zoon op aarde. Toch zijn er ook moslims die graag meedoen aan de feestelijkheden rondom Kerst. De optochten, muziekoptredens, het feestelijke eten. Politiek leiders met een moslimachtergrond zijn ook bij de kerstdienst in de Geboortekerk aanwezig. Voor de meesten is het vooral een 'volksfeest'. Een van de moslims die Kerst viert zei: 'Ja, ik ga elk jaar naar Bethlehem met Kerst, ik vind het er dan zo mooi. Ik ga bij mensen op bezoek en neem cadeautjes mee.'  

Foto kop: Alfred Muller, De Straat van de Ster in Bethlehem.