Christenzionisten en verzoening

11 oktober 2011

Christenen kiezen voor Israël 

Support voor Israël is op verschillende theologische ideeën gebaseerd. De twee belangrijkste zijn het verbond met Abraham en zijn nageslacht, en de eschatologie.  

De puriteinen in de zeventiende eeuw herontdekten het verbond. Ze geloofden dat Gods verbond met Israël eeuwig was en ze verwierpen dus de vervangingsleer ('de kerk is in de plaats gekomen van Israël'). Het verbond met Abraham sloeg volgens hen niet alleen op het volk, maar ook op het land. Ze geloofden dat Palestina het land van de Joden was en dat God hen terug zou leiden.  

De eschatologie begon in de negentiende eeuw een belangrijke rol te spelen. Dat was de tijd waarin de dispensatietheologie, ook wel bedelingenleer genoemd, opgang deed. Deze theologie stelt dat de geschiedenis is verdeeld in tijdperken die zullen culmineren in de eindtijd, de terugkomst van Jezus en het duizendjarig rijk. In de eindtijd zullen Joden terugkeren naar het heilige land. De naties zouden redenen zoeken om naar Jeruzalem op te trekken en in het Dal van Armageddon zou een laatste, beslissende slag plaatsvinden.  

Mensen die kritiek hebben op het christenzionisme zeggen vaak dat pro-Israël-christenen slechts door allerlei eindtijdtheorieën worden voortgedreven. De reden is waarschijnlijk omdat eindtijdboeken van schrijvers als Tim LaHaye, Jerry Jenkins en Hal Lindsey, waarin Israël een prominente rol speelt, grote aftrek hebben gevonden. De werkelijkheid is echter genuanceerder. 

In het christenzionisme speelt de verbondstheologie namelijk een veel belangrijker rol dan allerlei ideeën over de eindtijd. Wie met medewerkers van grote, in Israël gevestigde christenzionistische organisaties praat, komt er snel achter dat hun steun voor Israël is gebaseerd op de aan Abraham gegeven belofte. Een belofte die nooit werd ingetrokken en die in heel de Bijbel een rode draad is. De verbondstheologie biedt een veel stabielere basis voor de steun aan Israël dan allerlei theorieën over de eindtijd.  

Maar ook de aanhangers van de verbondstheologie dienen zich in hun denken verder te ontwikkelen. Christenzionistische organisaties in Israël beperken zich tot het bouwen van bruggen tussen Joden en christenen. Ze stellen dat het niet hun roeping is te werken aan verzoening of vrede tussen Jood en Arabier. Ze zeggen ook dat Arabieren wel degelijk dezelfde sociale hulp ontvangen die de hele bevolking krijgt.  

Ze hebben zich tot nu toe echter onvoldoende bezonnen over de vraag hoe Joden en Arabieren in vrede kunnen samenleven en wat de plaats is van de Arabieren in het land Israël en daar omheen.
Een dialoog tussen leiders van christenzionistische organisaties en Palestijnse christenen heeft tot nu toe niet plaatsgevonden. Helaas, want die zou deze lijnrecht tegenover elkaar staande groepen mogelijk dichter bij elkaar kunnen brengen. Ook zou zo'n gesprek voor christenzionisten mogelijkheden kunnen openen om bij te dragen aan het stichten van vrede en verzoening.