Arabische Christenen worstelen met vragen

17 januari 2009, door Elia Zweverink

Groepjes mannen verdringen zich op straat voor de televisie in een klein kruidenierswinkeltje. Zij staren naar de laatste afschuwelijke beelden uit Gaza. Mensen die geen toegang tot een televisie hebben zitten aan de radio gekluisterd. Het is inmiddels een vertrouwd beeld in de straten van de Jordaanse hoofdstad Amman. Door de indringende beelden laaien de emoties soms hoog op.


'Soms is het bijna niet mogelijk om je boodschappen te doen. Als je wilt afrekenen terwijl er net nieuwe beelden uit Gaza binnenkomen is de aandacht van de verkoper meteen weg', vertelt een NEM-werker die samen met haar gezin al een aantal jaren in Jordanië woont en werkt. Dat de emoties bij het zien van de beelden hoog oplopen is volgens haar niet vreemd. 'Het zijn echt afschuwelijke beelden die je ziet. Er vinden echt verschrikkelijke dingen plaats. Ik vraag me af of ze in Nederland dezelfde beelden krijgen te zien', aldus de NEM'er.

De grote belangstelling vanuit Jordanië voor het conflict is niet vreemd. De bevolking van Jordanië bestaat voor het grootste deel uit Palestijnse vluchtelingen. Veel inwoners van Jordanië voelen zich nog Palestijn en hebben familie in de Palestijnse gebieden. Ook historisch heeft Jordanië een verbondenheid met Israël. Niet alleen deelt Jordanië de rivier de Jordaan met Israël, tot 1967 was de Westelijke Jordaanoever tot en met de oude stad in Jeruzalem nog in handen van Jordanië.

Onrust in de Palestijnse gebieden betekent daardoor onrust in Jordanië. De onrust uit zich vaak in het houden van demonstraties en vlagverbrandingen. Tijdens de demonstraties wordt de Jordaanse koning geregeld opgeroepen het vredesverdrag met Israël op te schorten. De koning moet als een ware acrobaat balanceren over de lijn tussen vrede met Israël en de gevoelens van de bevolking.

Ook de lokale christenen zitten in een moeilijk pakket. 'Als minderheidsgroep is het verstandig je gedeisd te houden als er spanningen zijn', zegt de NEM'er. Uit veiligheidsoverwegingen zijn een aantal kerkdiensten de afgelopen weken afgelast. Ook zorgen de christenen ervoor dat zij niet in demonstraties terecht komen. In het verleden zijn christenen vaker het doelwit geweest van gefrustreerde moslims. Toch heeft onze medewerker niet de indruk dat de Arabische christenen op dit moment onder angst leven voor hun landgenoten.

Wel constateert zij dat de lokale christenen met vragen worstelen. Want ook de christenen hebben soms familieleden die in Gaza wonen. En ook zij zien de televisiebeelden die het lijden van de Palestijnen tonen. Hoewel christenen zich over het algemeen afzijdig houden van het conflict, kampen ook de christenen in Gaza met een tekort aan voedsel, water, geld en kleding. Ook zij hebben angst getroffen te worden door een Israëlische raket of hun huis kwijt te raken. Daarnaast staan de christenen in Gaza onder toenemende druk van moslimextremisten.

'De Jordaanse christenen kunnen dat niet altijd rijmen met wat zij in de Bijbel lezen en vragen zich af hoe God al deze ellende kan toestaan', vertelt een van onze werkers. Ook roepen veel van de beelden herinneringen op bij mensen. Een NEM'er: 'Veel mensen hier hebben al eens oorlog en geweld meegemaakt. De beelden uit Gaza brengt dat weer naar boven.'

Het geweld in Gaza en het menselijk leed zijn het gesprek van de dag. 'Ook aan mij wordt vaak gevraagd wat ik van de oorlog en de afschuwelijke beelden vind. Ik zeg dan dat ik het erg vind voor iedereen en luister naar de verschrikkelijke verhalen die mensen mij vertellen. Die verhalen zijn echt en zij hebben het ook daadwerkelijk meegemaakt', zegt de NEM'er. De spiraal van geweld en golven van haat die door het Midden-Oosten razen maken de NEM'ers in Jordanië niet moedeloos. 'Deze geweldsuitbarsting laat juist de noodzaak van verzoening zien en stimuleert ons nog meer. Het is onze drijfveer om mensen te wijzen op de noodzaak van verzoening. Dat doen wij door onze handen uit te steken en mensen te helpen hier in Jordanië iets op te bouwen en door gebed. Ik ben er van overtuigd dat verzoening mogelijk is. Ik heb genoeg verhalen gehoord van Arabische christenen die hun haat hebben afgelegd. Dat is waar we ons voor in willen blijven zetten.'